ساعت مچی وقتی عقب میماند، معمولاً آدم را کلافه میکند. نه آنقدر خراب است که بایستد، نه آنقدر دقیق که بتوانی به آن اعتماد کنی. خیلی وقتها هم اولین واکنش این است که ساعت را مقصر بدانیم، در حالی که واقعیت این است که در اغلب موارد، مشکل از چیزهای سادهای میآید که خودمان به آن توجه نکردهایم. قبل از اینکه به تعمیرکار فکر کنی یا حتی بدتر، قید ساعت را بزنی، بهتر است قدمبهقدم دلایل عقب ماندن ساعت مچی را بررسی کنیم و ببینیم چه کارهایی را میشود در خانه انجام داد.
اول از همه، ببین ساعتت چه نوعی است
برای حل هر مشکلی باید اول بدانیم با چه چیزی طرف هستیم. ساعتهای مچی از نظر مکانیزم به دو دسته اصلی تقسیم میشوند و این تفاوت، خیلی تعیینکننده است. اگر ندانیم ساعت باتریدار است یا مکانیکی، ممکن است راهحل اشتباه را انتخاب کنیم و اوضاع بدتر شود.
ساعتهای باتریدار یا کوارتز، با یک باتری کوچک کار میکنند و معمولاً دقت بالایی دارند. ساعتهای مکانیکی و اتوماتیک باتری ندارند و انرژیشان را از کوک دستی یا حرکت دست میگیرند. اگر به پشت ساعت یا دفترچهاش نگاه کنی، معمولاً نوع آن مشخص شده است.
باتری ضعیف، سادهترین و رایجترین دلیل
خیلیها تصور میکنند باتری ساعت یا کار میکند یا تمام میشود، حد وسطی وجود ندارد. اما در واقعیت، باتری قبل از اینکه کاملاً بمیرد، ضعیف میشود و اولین نشانهاش عقب افتادن ساعت است. ممکن است روزی یک دقیقه، یا حتی چند ثانیه عقب بیفتد و همین باعث بیاعتمادی به ساعت شود.
اگر ساعتت باتریدار است و بیشتر از یک سال از تعویض باتری گذشته، تعویض باتری اولین و منطقیترین کار است. این کار را میشود بهراحتی انجام داد و هزینه خاصی هم ندارد. فقط حواست باشد باتری بیکیفیت یا تاریخگذشته استفاده نکنی، چون همان مشکل خیلی زود برمیگردد.
ضربههایی که جدی گرفته نمیشوند
بیشتر آدمها ضربههای کوچک را اصلاً به خاطر نمیآورند. ساعت به چارچوب در خورده، از روی میز افتاده یا هنگام ورزش فشار دیده، اما چون شیشه نشکسته، فکر میکنیم مشکلی پیش نیامده است. در حالی که همین ضربهها میتوانند روی دقت ساعت تأثیر بگذارند.
اگر عقب افتادن ساعت بعد از یک ضربه شروع شده باشد، واقعیت این است که راهحل خانگی امنی وجود ندارد. باز کردن یا تنظیم خودسرانه ساعت معمولاً آسیب را بیشتر میکند. در این حالت، بهترین کاری که میتوانی بکنی این است که دست نگه داری و ساعت را بیشتر اذیت نکنی.
تنظیم اشتباه، مشکلی که خیلیها متوجهاش نیستند
تنظیم ساعت چیزی نیست که همه درست انجام بدهند. مخصوصاً در ساعتهای عقربهای، تنظیم در زمان نامناسب یا چرخاندن عقربهها به عقب میتواند به مکانیزم داخلی فشار بیاورد و باعث عقب ماندن شود.
برای تنظیم درست، همیشه عقربهها را رو به جلو بچرخان. از تنظیم ساعت یا تاریخ در بازه حدود ۹ شب تا ۳ صبح خودداری کن، چون در این زمان قطعات مربوط به تاریخ درگیر هستند و آسیبپذیرترند. همین رعایت ساده، جلوی خیلی از مشکلات را میگیرد.
عقب ماندن ساعتهای اتوماتیک
ساعتهای اتوماتیک برای دقیق کار کردن، به حرکت نیاز دارند. اگر چند روز از ساعت استفاده نکنی یا تحرکت کم باشد، انرژی کافی ذخیره نمیشود و ساعت شروع به عقب افتادن میکند. این موضوع خرابی نیست، ذات این نوع ساعت است.
اگر ساعت اتوماتیک داری، قبل از بستن آن را چند دور آرام کوک کن یا سعی کن روزانه چند ساعت دستت باشد. اگر سبک زندگیات کمتحرک است، شاید اصلاً ساعت اتوماتیک انتخاب مناسبی برایت نباشد و این را باید صادقانه پذیرفت.
گرما، سرما و رطوبت را دستکم نگیر
محیطی که ساعت در آن استفاده میشود، بیشتر از چیزی که فکر میکنی روی دقتش اثر دارد. گرمای زیاد، سرمای شدید یا رطوبت بالا میتوانند باعث تغییر وضعیت روغنهای داخلی شوند و حرکت قطعات را کند کنند.
در خانه کار خاصی لازم نیست جز کمی دقت. ساعت را با خودت به حمام و سونا نبر، در محیطهای خیلی مرطوب رهایش نکن و اگر ضدآب هم هست، باز هم بیخیال کامل نشو. نگهداری درست، نصف عمر ساعت است.
وقتی همه چیز را امتحان کردی ولی مشکل حل نشد
اگر باتری نو است، تنظیم درست انجام شده، ضربهای هم در کار نبوده و شرایط نگهداری مناسب بوده، اما ساعت همچنان عقب میماند، احتمالاً مشکل از موتور یا قطعات داخلی است. اینجا باید یک تصمیم ساده بگیری، نه احساسی.
در بعضی ساعتها، مخصوصاً مدلهای اقتصادی، تعویض موتور از تعمیر جزئی هم منطقیتر است. در ساعتهای ارزشمندتر، سرویس اصولی میتواند دوباره دقت را برگرداند.
همیشه خراب شدن آخرین احتمال است
عقب ماندن ساعت مچی معمولاً نشانه بیتوجهی به جزئیات است، نه پایان عمر ساعت. در بیشتر موارد، با تعویض باتری، تنظیم درست یا اصلاح نحوه استفاده، مشکل برطرف میشود. اما اگر دیدی هیچکدام جواب نداد، اصرار به راهحل خانگی فقط وقتت را تلف میکند.
قبل از هر تصمیم عجولانه، یک سؤال ساده از خودت بپرس، “آخرین تغییری که در استفاده از ساعتم ایجاد شده چه بوده؟” خیلی وقتها، جواب دقیقاً همانجاست.